ലോകത്തിന്റെ ഏതെങ്കിലും ഒരു കോണിൽ വെടിയൊച്ചകൾ മുഴങ്ങുമ്പോൾ, അതിന്റെ മറുവശത്ത് മറ്റൊരു ലോകത്ത് കോടിക്കണക്കിന് ഡോളറിന്റെ കച്ചവടങ്ങൾ നടക്കുന്നുണ്ട് എന്നതാണ് കയ്പേറിയ യാഥാർത്ഥ്യം. ചരിത്രത്തിലുടനീളം യുദ്ധങ്ങൾ വെറുമൊരു രാഷ്ട്രീയ-അധികാര വടംവലി മാത്രമായിരുന്നില്ല; മറിച്ച്, അതൊരു വലിയ വ്യവസായമായിരുന്നു. ആയുധ നിർമ്മാണ ലോബികളും, ഊർജ്ജ കുത്തകകളും, വൻകിട കോർപ്പറേറ്റുകളും ചേർന്നൊരുക്കുന്ന ഈ 'യുദ്ധ ബിസിനസ്സ്' (War Economy) ലോകത്തെ എങ്ങനെയാണ് നിയന്ത്രിക്കുന്നത്? സമീപകാലത്തുണ്ടായ ഇറാൻ യുദ്ധം ആഗോള സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയെ എങ്ങനെ പിടിച്ചുലച്ചു? ഇനി മുന്നോട്ടുള്ള വഴിയെന്ത്? നമുക്കൊന്ന് പരിശോധിക്കാം.
1. യുദ്ധത്തിന് പിന്നിലെ അദൃശ്യ കച്ചവടം
അമേരിക്കൻ പ്രസിഡന്റായിരുന്ന ഡ്വൈറ്റ് ഐസൻഹോവർ പണ്ട് മുന്നറിയിപ്പ് നൽകിയ 'മിലിട്ടറി-ഇൻഡസ്ട്രിയൽ കോംപ്ലക്സ്' (Military-Industrial Complex) ഇന്ന് ലോകത്തെ ഏറ്റവും ലാഭകരമായ വ്യവസായമായി മാറിക്കഴിഞ്ഞു. യുദ്ധം തുടങ്ങുന്നതോടെ പല മേഖലകളിലും ലാഭത്തിന്റെ പെരുമഴ പെയ്യുന്നു:
ആയുധ വിപണി: ഓരോ മിസൈൽ തൊടുക്കുമ്പോഴും, ഓരോ ഡ്രോൺ തകരുമ്പോഴും ആയുധ നിർമ്മാണ കമ്പനികളുടെ ഓഹരി വില കുതിച്ചുയരുന്നു. പ്രതിരോധ ബജറ്റുകൾ വർദ്ധിപ്പിക്കാൻ രാജ്യങ്ങൾ നിർബന്ധിതരാകുമ്പോൾ, കോടികളുടെ പുതിയ കരാറുകളാണ് ഈ കമ്പനികൾക്ക് ലഭിക്കുന്നത്.
എണ്ണയും ഊർജ്ജവും: യുദ്ധഭീതി പടരുമ്പോൾ ആദ്യം വില കൂടുന്നത് എണ്ണയ്ക്കും പ്രകൃതിവാതകത്തിനുമാണ്. വിപണിയിലെ ഈ കൃത്രിമ ക്ഷാമവും ഭയവും ഉപയോഗിച്ച് ആഗോള ഊർജ്ജ കമ്പനികൾ റെക്കോർഡ് ലാഭം കൊയ്യുന്നു.
പുനർനിർമ്മാണ കരാറുകൾ: യുദ്ധം തകർത്തെറിയുന്ന നഗരങ്ങളും പാലങ്ങളും വൈദ്യുതി നിലയങ്ങളും പുനർനിർമ്മിക്കാനുള്ള കരാറുകൾ ലഭിക്കുന്നത് പലപ്പോഴും യുദ്ധത്തിന് പിന്നിൽ പ്രവർത്തിച്ച രാജ്യങ്ങളിലെ തന്നെ വൻകിട നിർമ്മാണ കമ്പനികൾക്കായിരിക്കും. ചുരുക്കത്തിൽ, തകർക്കുന്നതും പണിയുന്നതും ഒരേ കൂട്ടർ തന്നെ!
2. ഇറാൻ യുദ്ധം: ആഗോള സമ്പദ്‌വ്യവസ്ഥയ്ക്ക് ഏറ്റ പ്രഹരം
2026-ൽ മിഡിൽ ഈസ്റ്റിൽ, പ്രത്യേകിച്ച് ഇറാനുമായി ബന്ധപ്പെട്ട് ഉണ്ടായ യുദ്ധസാഹചര്യം ലോക സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയുടെ നട്ടെല്ലൊടിക്കുന്നതായിരുന്നു. ആഗോള വ്യാപാരത്തിന്റെ ജീവനാഡിയായ ഗൾഫ് മേഖലയിലെ സംഘർഷം സൃഷ്ടിച്ച ആഘാതങ്ങൾ ചെറുതല്ല:
ഹോർമുസ് കടലിടുക്കും എണ്ണവിലയും: ലോകത്തിലെ എണ്ണയുടെയും പ്രകൃതിവാതകത്തിന്റെയും സിംഹഭാഗവും കടന്നുപോകുന്ന ഹോർമുസ് കടലിടുക്കിലെ (Strait of Hormuz) ഗതാഗത തടസ്സങ്ങൾ ക്രൂഡ് ഓയിൽ വിലയെ കുത്തനെ ഉയർത്തി. ഇത് വികസിത രാജ്യങ്ങളെപ്പോലും കടുത്ത ഊർജ്ജ പ്രതിസന്ധിയിലാക്കി.
പണപ്പെരുപ്പവും സാധാരണക്കാരന്റെ ജീവിതവും: ഇന്ധനവില കൂടിയതോടെ ചരക്കുനീക്കം ചെലവേറിയതായി. ഇതോടെ ഭക്ഷ്യവസ്തുക്കൾ മുതൽ നിത്യോപയോഗ സാധനങ്ങൾക്ക് വരെ തീവിലയായി. വളങ്ങളുടെയും വ്യാവസായിക അസംസ്കൃത വസ്തുക്കളുടെയും കയറ്റുമതി നിലച്ചത് കാർഷിക-വ്യാവസായിക മേഖലകളെ സ്തംഭിപ്പിച്ചു.
വ്യോമയാന മേഖലയും വിപണിയും: മിഡിൽ ഈസ്റ്റിലെ വ്യോമപാതകൾ അടച്ചത് ആഗോള വിമാന സർവീസുകളെ താളംതെറ്റിച്ചു. വിമാന ഇന്ധനവില വർദ്ധിച്ചതും യാത്രക്കാർ കുറഞ്ഞതും എയർലൈൻ കമ്പനികളെ നഷ്ടത്തിലാക്കി. ഒപ്പം, ആഗോള ഓഹരി വിപണികളിൽ വൻ ഇടിവുണ്ടാവുകയും നിക്ഷേപകർ സുരക്ഷിത താവളമായ സ്വർണ്ണത്തിലേക്ക് തിരിയുകയും ചെയ്തു.
3. ഇനി ഭാവി എന്ത്?
യുദ്ധത്തിന്റെ പുകപടലങ്ങൾ അടങ്ങിയാലും, അത് സാമ്പത്തിക വ്യവസ്ഥയിൽ ഏൽപ്പിച്ച മുറിവുകൾ ഉണങ്ങാൻ വർഷങ്ങളെടുക്കും. വരുംകാലത്ത് ലോകം സാക്ഷ്യം വഹിക്കാൻ പോകുന്ന പ്രധാന മാറ്റങ്ങൾ ഇവയായിരിക്കും:
പ്രതിരോധ ബജറ്റുകളിലെ വർദ്ധനവ്: സുരക്ഷാ ഭീഷണി മുൻനിർത്തി ലോകരാജ്യങ്ങൾ തങ്ങളുടെ വരുമാനത്തിന്റെ വലിയൊരു ഭാഗം ആയുധങ്ങൾ വാങ്ങിക്കൂട്ടാനായി മാറ്റിവെക്കും. ഇത് വിദ്യാഭ്യാസം, ആരോഗ്യം തുടങ്ങിയ പൊതുക്ഷേമ മേഖലകളിലെ ഫണ്ടുകൾ വെട്ടിക്കുറയ്ക്കാൻ കാരണമാകും.
ഊർജ്ജ നയങ്ങളിലെ മാറ്റം: എണ്ണയെ അമിതമായി ആശ്രയിക്കുന്നത് അപകടമാണെന്ന് തിരിച്ചറിഞ്ഞ രാജ്യങ്ങൾ, സൗരോർജ്ജം പോലുള്ള പുനരുപയോഗ ഊർജ്ജ സ്രോതസ്സുകളിലേക്ക് (Renewable Energy) കൂടുതൽ വേഗത്തിൽ മാറാൻ ശ്രമിക്കും.
ആഗോള സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യ ഭീഷണി: യുദ്ധം സൃഷ്ടിച്ച കടബാധ്യതയും പണപ്പെരുപ്പവും പല വികസ്വര രാജ്യങ്ങളെയും കടുത്ത സാമ്പത്തിക പ്രതിസന്ധിയിലേക്കും തൊഴിലില്ലായ്മയിലേക്കും തള്ളിവിട്ടേക്കാം.
യുദ്ധത്തിൽ ആരും ജയിക്കുന്നില്ല എന്നത് പഴയൊരു ചൊല്ലാണ്. എന്നാൽ ആധുനിക ലോകത്ത്, യുദ്ധം തുടങ്ങുന്നതിന് മുൻപേ തന്നെ ചിലർ വിജയിച്ചു കഴിഞ്ഞിരിക്കും—അത് ആയുധക്കച്ചവടക്കാരും കോർപ്പറേറ്റ് ഭീമന്മാരുമാണ്. രാഷ്ട്രീയ താൽപ്പര്യങ്ങൾക്കും കോർപ്പറേറ്റ് ലാഭത്തിനും വേണ്ടി സാധാരണക്കാരന്റെ ചോരയും വിയർപ്പും വിലയായി നൽകേണ്ടി വരുന്ന ഈ വ്യവസ്ഥിതിക്കെതിരെ ലോകം ഉണർന്നു ചിന്തിക്കേണ്ട സമയം അതിക്രമിച്ചിരിക്കുന്നു.
